พระนางอเลนันดอ พระมารดาพระนางพระนางศุภยาลัต ที่อาจโหดเหี้ยมกว่าราชินีแห่งพม่า!

Home / สาระความรู้ / พระนางอเลนันดอ พระมารดาพระนางพระนางศุภยาลัต ที่อาจโหดเหี้ยมกว่าราชินีแห่งพม่า!

พระนางอเลนันดอ มีพระนามจริงว่า ซีนบยูมะชีน (Hsinbyumashin) ซึ่งมีความหมายว่า นางพญาช้างเผือก ; มีพระนามแรกประสูติว่า ศุภยากะเล) พระราชธิดาในพระเจ้าจักกายแมงแห่งพม่า ที่ประสูติแต่พระนางนันมาดอ เมนู พระมเหสีเอก โดย พระราชสมภพ (เกิด) 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2364 – สวรรคต วันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2443 พระปรมาภิไธย : ศรีบวรดิลกสุริยมหาราเชนทรรัตนเทวี , พระอิสริยยศ : พระมเหสีตำหนักกลางในพระเจ้ามินดง

พระนางอเลนันดอ นางพญาช้างเผือก

ต่อมาพระนางอเลนันดอเป็นพระมเหสีตำหนักกลางในพระเจ้ามินดง ตำแหน่งพระมเหสีตำหนักกลางมีคำเรียกเป็นภาษาพม่าว่า อะแลน่านดอ ด้วยพระนามนี้เองจึงกลายเป็นพระนามที่ชาวไทยรู้จักกันทั่วไป

พระองค์เป็นมเหสีที่พระเจ้ามินดงโปรดที่สุดพระองค์หนึ่ง และเป็นที่เกรงอกเกรงใจของพระองค์ พระนางอเลนันดอมีพระราชธิดากับพระเจ้ามินดง 3 พระองค์ ได้แก่ พระนางศุภยาคยี, พระนางศุภยาลัต และพระนางศุภยากเล โดยพระธิดาองค์ที่สองของพระองค์คือ พระนางศุภยาลัตซึ่งมีนิสัยทะเยอทะยานเช่นเดียวกับพระองค์

พระนางอเลนันดอ

พระบรมฉายาลักษณ์พระนางซีนบยูมะชีน หรือ พระนางอเลนันดอ จัดแสดงที่พระราชวังมัณฑะเลย์ ถ่ายด้วยกระบวนการดาแกโรไทป์

พระเจ้ามินดงมิได้ตั้งองค์รัชทายาท เพราะ..

ด้วยความที่พระเจ้ามินดงเกรงในพระนางอเลนันดอ พระเจ้ามินดงจึงมิได้ตั้งองค์รัชทายาทไว้ พระนางศุภยาลัตพระธิดาของพระองค์จึงเลือกเจ้าชายสีป่อซึ่งเป็นคนหัวอ่อน โดยพระนางอเลนันดอได้ให้การสนับสนุน เมื่อพระนางศุภยาลัตพระธิดาได้เสกสมรสกับพระเจ้าธีบอ แม้พระนางอเลนันดอได้ให้การช่วยเหลือแก่พระนางศุภยาลัตในเบื้องต้น แต่ภายหลังพระนางอเลนันดอถูกให้ไปประทับที่วังอื่น รวมทั้งพระธิดาคือพระนางศุภยาคยีซึ่งเป็นพระกนิษฐา

ต่อมาเมื่อพม่าตกเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษ พระเจ้าธีบอ พระนางนางศุภยาลัต รวมถึงพระองค์ ได้ถูกเชิญออกนอกประเทศโดยให้ประทับในเมืองรัตนคีรี ประเทศอินเดีย ภายหลังพระนางอเลนันดอได้มีเรื่องวิวาทกับพระนางศุภยาลัตซึ่งเป็นพระธิดา ทางอังกฤษสงสาร จึงได้ส่งพระนางอเลนันดอมายังพม่า และใช้ชีวิตอยู่ที่เมืองมะละแหม่งจนสิ้นพระชนม์

เหตุการณ์สังหารหมู่ในอีกแง่มุม

บางเรื่องราวที่ฟังจากชาวพม่าเล่าว่า จริงๆ แล้วนั้นพระนางอเลนันดอ (พระราชมารดาพระนางศุภยาลัต ซึ่งเป็นพระมเหสีของพระเจ้ามินดง กษัตริย์องค์ก่อน) ว่ากันว่า พระราชมารดานี่แหละที่เป็นผู้วางแผนชิงอำนาจราชบัลลังก์พม่า ที่ทำให้ต้องมีการปลงพระชนม์เจ้านายซึ่งเป็นเจ้าพี่เจ้าน้องร่วมพระบิดาของพระเจ้าสีป่อ ทั้งลูกเมียรวมร้อยกว่าศพ แต่คนปวงเห็นว่าเป็นบาปของพระนางศุภยาลัต

พระราชบิดา-พระราชมารดา : พระนางอเลนันดอ

พระบรมสาทิสลักษณ์พระเจ้าจักกายแมง และพระนางเมนู พระมเหสี (พระมารดาของพระนางอเลนันดอ) จาก Myanmar Historical Archive ภาพจาก Wikipedia

พระนางเชื้อสายดั้งเดิมเป็นสามัญชน

มีบทความหนึ่งกล่าวว่า พระนางศุภยาลัต มีลักษณะเหมือนพระราชมารดา (พระนางอเลนันดอ) คือ มีความทะเยอทะยาน เจ้ากลอุบาย ใจร้าย ขี้หึง เชื้อสายดั้งเดิมเป็นสามัญชน เนื่องจากยายของพระนาง คือ พระนางนันมาดอ เมนู เป็นแม่ค้าขายของในตลาดมาก่อน โดยพระเจ้าบาจีดอ (พระเจ้าจักกายแมง) รับเอามาเป็นนางสนม ตั้งแต่ครั้งพระเจ้าบาจีดอยังดำรงพระยศเป็นเจ้าชาย

ลำดับญาติ

ที่อธิบายเป็นภาษาธรรมดาประมาณนี้ค่ะ

  • พระนางนันมาดอ เมนู (ยาย) แม่ค้าของของในตลาด
  • พระนางอเลนันดอ (แม่) พระราชบิดา : พระเจ้าจักกายแมง , พระราชมารดา : พระนางนันมาดอ แมนู
  • พระนางศุภยาลัต (หลาน) ราชินีองค์สุดท้ายของพม่า | พระราชบิดา : พระเจ้ามินดง , พระราชมารดา : พระนางอเลนันดอ

รู้จักกับตำแหน่งมเหสีของพม่า

การสถาปนาพระมเหสีตามตำหนักต่างๆ เป็นธรรมเนียมที่เพิ่งมีขึ้นในสมัยราชวงศ์คองบอง ดังนั้นการระบุตำแหน่งของพระมเหสีเป็นตำหนักต่างๆ จึงเป็นการบันทึกโดยพระราชพงศาวดารที่เขียนขึ้นในสมัยราชวงศ์คองบอง โดยมีตำแหน่งมเหสีพม่า คือ

1. นันมะดอ พระอัครมเหสี (มเหสีขวา) เทียบเท่าตำแหน่ง สมเด็จพระบรมราชินีนาถ
2. อเลนันดอ พระมเหสีกลาง เทียบเท่าตำแหน่ง สมเด็จพระบรมราชินี
3. มยอกนันดอ พระมเหสีวังเหนือ (มเหสีซ้าย) เทียบเท่าตำแหน่ง สมเด็จพระบรมราชเทวี
4. อานอกนันดอ พระมเหสีวังตะวันตก เทียบเท่าตำแหน่ง สมเด็จพระอัครราชเทวี
5. ตองซองดอ มเหสีใต้ เทียบเท่าตำแหน่ง สมเด็จพระวรราชเทวี
6. มยอกสองดอ มเหสีเหนือ เทียบเท่าตำแหน่ง สมเด็จพระอัครชายา

พระสนมเอก

1. ตองชเวเยซอง พระสนมเอกฝ่ายใต้
2. มยอคชเวเยซอง พระสนมเอกผ่ายเหนือ
3. อเลชเวซอง พระสนมเอกกลาง
4. อนอกชเวเยซอง พระสนมเอกตะวันตก

ที่มา ทัวร์พม่า กับ www.wonderfulpackage.com

บทความแนะนำ