ทฤษฏีการจับคู่สี – Color wheel | แม่สี สีเหลือง สีแดง และสีน้ำเงิน

Home / สาระความรู้ / ทฤษฏีการจับคู่สี – Color wheel | แม่สี สีเหลือง สีแดง และสีน้ำเงิน

วิชาศิลปะที่ทุกคนต้องเคยได้เรียน ทฤษฎีการจับคู่สีเบื้องต้นนั่นคือ แม่สี 3 สี คือ สีเหลือง สีแดง และสีน้ำเงิน เมื่อเอาไปผสมกันจะได้สีต่างๆ ออกมา และเชื่อว่าหลายคนน่าจะลืมไปแล้ว วันนี้เรามารื้อฟื้นความหลังกันนะคะ .. หมายเหตุเล็กๆ ว่า สีสันของผู้หญิงกับผู้ชายนั้นยังมองเห็นต่างกันอีกนิดหน่อย ดูที่ตอนท้ายๆ ค่ะ

Color wheel ทฤษฏีการจับคู่สี

ที่เป็นวัตถุ (pigment) แบ่งออกเป็น

1. แม่สี หรือสีขั้นต้น (primary colours) มี 3 สี คือ สีเหลือง สีแดง และสีน้ำเงิน แม่สีทั้ง 3 สี เป็นสีที่ไม่สามารถผสมขึ้นมาได้ แต่สามารถผสมเข้าด้วยกันเป็นสีอื่น ๆ ได้

2. สีขั้นที่สอง (secondary colours) มี 3 สี เกิดจากการนำแม่สีทั้ง 3 มาผสมกันเข้าทีละคู่ก็จะได้สีออกมาดังนี้

  • สีเหลือง + สีแดง > สีส้ม
  • สีเหลือง + สีน้ำเงิน > สีเขียว
  • สีแดง + สีน้ำเงิน > สีม่วง

ทฤษฏีการจับคู่สี

3. สีขั้นที่สาม (tertiary colours) เป็นสีที่ได้จากการนำสีขั้นที่ 2 ผสมกับแม่สีทีละคู่ ก็จะได้สีเพิ่มขึ้นอีก 6 สี คือ ส้มเหลือง ส้มแดง เขียวเหลือง เขียวน้ำเงิน ม่วงแดง ม่วงน้ำเงิน

4. สีกลาง (neutral colour) เป็นสีที่เกิดจากการนำเอาสีทุกสีผสมรวมกันเข้า หรือเอาแม่สีทั้ง 3 สี รวมกัน ก็จะได้สีกลาง ซึ่งเป็นสีเทาแก่ ๆ เกือบดำ

ในการถ่ายภาพจะเป็น สีที่เป็นแสง (spectrum) เป็นสีที่เกิดจากการหักเหของแสง แม่สีจะเป็น RGB แต่หลักการเหมือนกัน

วงล้อสี (colour wheel)

ทฤษฏีการจับคู่สี ที่หลายๆ คนอาจลืมไปแล้ว 2

จากสี 12 สี ในวงล้อจะแบ่งออกเป็น 2 วรรณะ คือ 

  • วรรณะสีอุ่น (warm tone) ได้แก่ สีเหลือง (ครึ่งหนึ่ง) ส้มเหลือง ส้ม ส้มแดง แดง ม่วงแดง และม่วง (ครึ่งหนึ่ง)
  • วรรณะสีเย็น (cool tone) ได้แก่สีเหลือง (อีกครึ่งหนึ่ง) เขียวเหลือง เขียว เขียวน้ำเงินน้ำเงิน ม่วงน้ำเงินและม่วง (อีกครึ่งหนึ่ง)
    สำหรับสีเหลืองและสีม่วงนั้น เป็นสีที่อยู่ในวรรณะกลาง ๆ หากอยู่ในกลุ่มสีอุ่นก็จะอุ่นด้วย แต่ถ้าอยู่ในกลุ่มสีเย็นก็จะเย็นด้วย

คู่สี (complementary colours)

สีที่อยู่ตรงข้ามกันในวงล้อสีจะเป็นคู่สีกัน ถ้านำมาวางเรียงกันจะให้ความสดใส ให้พลังความจัดของสีซึ่งกันและกัน ทำให้เกิดการตัดกันหรือขัดแย้งกันอย่างมาก คู่สีนี้จะเป็นสีที่ตัดกันอย่างแท้จริง (true contrast) การใช้สีที่ตัดกันจะต้องพิจารณาดังนี้

– ปริมาณของสีที่เกิดจากการตัดกันจะต้องไม่เกิน 10% ของพื้นที่ทั้งหมดในภาพ

– การใช้สีตัดกันต้องมีสีใดสีหนึ่ง 80% และอีกสีหนึ่ง 20% โดยประมาณ

– ถ้าหากต้องใช้สีคู่ตัดกัน โดยมีเนื้อที่เท่า ๆ กัน จะต้องลดความเข้มของสี (intensity) ของสีใดสีหนึ่ง หรือทั้งสองสีลง

ทฤษฏีการจับคู่สี ที่หลายๆ คนอาจลืมไปแล้ว 3

สีข้างเคียง (analogous colours)

เป็นสีที่อยู่เคียงกันในวงล้อสี เช่น สีเหลืองกับส้มเหลือง สีทั้ง 2 จะดูกลมกลืนกัน (harmony) สีที่อยู่ห่างกันออกไป ความกลกลืนก็จะค่อย ๆ ลดลง ความขัดแย้ง หรือความตัดกันก็จะเพิ่มมากขึ้น จนกลายเป็นคู่สี หรือสีตัดกันอย่างแท้จริงเมื่อห่างกันจนถึงจุดตรงข้ามกัน

 

ทฤษฏีการจับคู่สี ที่หลายๆ คนอาจลืมไปแล้ว 4

การใช้สี

การใช้สีมีอยู่ 2 วิธี คือ การใช้สีให้กลมกลืน (harmony) หรือตัดกัน(contrast) ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับจุดมุ่งหมายของการใช้งาน แต่ละลักษณะ การใช้สีให้ดูกลมกลืนมากเกินไปก็จะจืดชืด น่าเบื่อ แต่ถ้าใช้สีตัดกันมากเกินไปก็จะเกิดการขัดแย้งสับสนได้

ทฤษฏีการจับคู่สี ที่หลายๆ คนอาจลืมไปแล้ว 5

ที่มา อาจารย์โสภัทร นาสวัสดิ์ ความหมายของศิลปะ (Art) 

————————————

การจับคู่สี

  • สีเดียวไล่น้ำหนัก (MONOTONE) คือ การใช้คู่สีที่เป็นเฉดเดียวกัน แต่มีความเข้มอ่อนต่างกัน เช่น สีน้ำเงินเข้ม คู่กับ สีน้ำเงินอ่อน เป็นต้น
  • สีใกล้กัน (HARMONY) คือ การใช้คู่สีที่มีเฉดใกล้เคียงกัน เช่น สีน้ำเงิน คู่ สีเขียวอมน้ำเงิน และสีเขียว เป็นต้น
  • สามสีเยื้องกันเป็นตัว Y (TRIADS) คือ การใช้คู่สี 3 เฉด ที่เป็นคู่สีแยกตรงข้าม (เป็นสีที่อยู่แยกไปทางซ้ายและขวาของสีตรงข้ามเป็นรูปตัว Y) เช่น สีส้มอมแดง/สีน้ำเงิน/สีเขียว เป็นต้น
  • สีตรงกันข้าม (CONTRAST) คือ จับคู่โดยใช้สีเฉดที่อยู่ตรงข้ามกัน เช่น สีเขียวอมเหลือง คู่ สีม่วงอม

name-girl_guy_colours

สีต่างๆ ในสายตาของผู้ชายและผู้หญิง

จิตวิทยาของสี (colour phychology) คือการที่สีมีอิทธิพลต่อจิตใจของมนุษย์

  • สีแดง สีแห่งการโฆษณาชวนเชื่อ ตื่นเต้น เร้าใจ
  • สีแดงอ่อน ความประณีต ความเยือกเย็น ความหวาน ความสุข
  • สีแดงเข้ม มีอุดมคติสูง ยิ่งใหญ่ สมบูรณ์
  • สีชมพู สีแห่งความเป็นหนุ่มสาว สีแห่งความรัก ความมั่นใจ
  • สีน้ำเงิน สีแห่งความเชื่อมั่น หนักแน่น สุภาพ ถ่อมตน
  • สีฟ้าอ่อน สีที่าบรื่น ร่มเย็น
  • สีเหลือง สว่างสดใส ร่าเริง รู้สึกมีรสเปรี้ยว
  • สีแสด ตื่นตัวเร้าใจ สนุกสนาน
  • สีม่วง สีแห่งความผิดหวัง ไม่เชื่อมั่น ไม่แน่นอน เศร้า
  • สีเขียวอ่อน สดชื่น ร่าเริง เบิกบาน
  • สีเขียวแก่ เศร้า ชรา เบื่อหน่าย
  • สีดำ ทุกข์ เสียใจ
  • สีน้ำตาล อับทึบ
  • สีเทา เงียบสงัด ขรึม สุภาพ

colors

แซวกันเล่นๆ ว่าผู้ชาย 8 บิต ผู้หญิงล้านสองสี LOL

สีต่างๆ ในสายตาผู้ชายและผู้หญิง

ภาพประกอบจาก www.eventsinczech.com, todayilearned.co.uk, en.gagsar.com
ที่มา http://www.krungshing.com/forum/showthread.php?t=3607