เพลงสรรเสริญพระบารมี คนไทยทุกคนร้องได้ แต่รู้ความหมายกันหรือเปล่า?

Home / สาระความรู้ / เพลงสรรเสริญพระบารมี คนไทยทุกคนร้องได้ แต่รู้ความหมายกันหรือเปล่า?

เพลงสรรเสริญพระบารมี เป็นบทเพลงสรรเสริญพระบารมีแห่งพระมหากษัตริย์ไทย เคยใช้เป็นเพลงชาติของประเทศไทยในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2431 – 2475 และนับว่าเป็นเพลงชาติลำดับที่ 3 ของไทยเรา เกิดขึ้นในรัชสมัย รัชกาลที่ 5 ประพันธ์ทำนองโดยชาวรัสเซีย ปโยตร์ สชูโรฟสกี้ (Pyotr Schurovsky) คำร้องเป็นพระนิพนธ์ของ สมเด็จกรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ นับเป็นเพลงชาติในอดีตที่มีท่วงทำนองไพเราะ โดยทุกวันนี้ก็ยังคงใช้กันอยูู่ แต่เป็นในนามของ เพลงสรรเสริญพระบารมี นั่นเองค่ะ เชื่อว่าชาวแคมปัสฯ ทุกคนน่าจะร้องเพลงนี้ได้กันอยู่แล้ว แต่ความหมายในเนื้อร้องของเพลง หลายคนอาจจะยังไม่ทราบ วันนี้เรามีเกร็ดความรู้ ความหมาย เพลงสรรเสริญพระบารมี มาให้ได้อ่านกัน

เพลงสรรเสริญพระบารมี อดีตเพลงชาติลำดับที่ 3

ความหมาย

“ข้าวรพุทธเจ้า” หมายถึง ข้าพเจ้าทั้งหลาย ซึ่งเป็นข้าของพระองค์ผู้ประดุจดังพระพุทธเจ้า โดยพระพุทธเจ้าในที่นี้ก็คือ เป็นผู้ตรัสรู้และโปรดมวลมนุษย์ให้บรรลุธรรม ให้พ้นจากกิเลส เพราะในมโนทัศน์ของไทยโบราณถือว่ากษัตริย์คือพระโพธิสัตว์

“เอามโนและศิระกราน…” หมายถึง ขอเอาดวงใจ และศีรษะก้มน้อมกราบ

“นบพระภูมิบาล บุญดิเรก..” หมายถึง ขอนบไหว้พระผู้ปกครองแผ่นดิน ผู้มีบุญญาธิการอันใหญ่หลวง

“เอกบรมจักริน… ” หมายถึง ทรงเป็นวงศ์แห่งพระจักรีอันประเสริฐ

“พระสยามินทร์… ” หมายถึง เป็นผู้เป็นใหญ่แห่งสยาม

“พระยศยิ่งยง… ” หมายถึง เกียรติยศของพระองค์นั้นยิ่งใหญ่และยืนนาน

“เย็นศิระเพราะพระบริบาล… “ หมายถึง พวกเราจึงร่มเย็นด้วยการปกครองของพระองค์

“ผลพระคุณ ธ รักษา ปวงประชาเป็นสุขศานต์… ” หมายถึง พระคุณของพระองค์มีผลรักษาปวงประชาให้เป็นสุข

“ขอบันดาล ธ ประสงค์ใด… ” หมายถึง ขอพระคุณนั้น บันดาลให้สิ่งที่พระองค์ประสงค์สำเร็จตามความปรารถนา

“จงสฤษดิ์ดัง หวังวรหฤทัย… “หมายถึง ขอให้ได้ดังใจหวัง

“ดุจถวายชัย ชโย” หมายถึง ดังที่ได้น้อมเกล้าฯ ถวายพระพรชัย

โดยรวมแล้วหมายความว่า ::  ข้าพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ขอกราบไว้พระองค์ผู้มีบุญญาธิการ ซึ่งพระองค์ที่ปกครองปวงชนให้เป็นสุข ด้วยใบบุญของพระองค์ประชาชนจึงสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ จึงขอบันดาลให้พระองค์สมประสงค์ในทุกสิ่ง เป็นการถวายพระพรชัยแด่พระองค์

ถอดความโดย : รศ.ดร.ดวงมน จิตรจำนงค์ อาจารย์ภาควิชาภาษาไทยคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เมธีอาวุโส สกว.สาขาวรรณคดี ปี 2547

campus star

ภาพในวันที่ 22 ต.ค 59 ณ ท้องสนามหลวง:: พสกนิกรเต็มท้องสนามหลวง และบริเวณใกล้เคียง ร่วมกันจุดเทียนแสดงความอาลัย พร้อมร้องเพลง “สรรเสริญพระบารมี” รวม 3 รอบ เพื่อบันทึกภาพประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงความจงรักภักดี และน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ แด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในหลวงรัชกาลที่ 9

Royal_anthem_of_Siam_in_postcard,_early_20th_century

โปสการ์ดโน้ตเพลงสรรเสริญพระบารมี สมัยรัชกาลที่ 5

Thai_Royal_Anthem_Sheet_music

โน้ตเพลงสรรเสริญพระบารมี ฉบับเผยแพร่โดยคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี ตามมติคณะรัฐมนตรีลงวันที่ 30 ธันวาคม 2546

เนื้อเพลงสรรเสริญพระบารมี ที่ใช้ในปัจจุบัน

ข้าวรพุทธเจ้า เอามโนและศิระกราน
นบพระภูมิบาล บุญดิเรก

เอกบรมจักริน พระสยามินทร์
พระยศยิ่งยง เย็นศิระเพราะพระบริบาล

ผลพระคุณ ธ รักษา ปวงประชาเป็นสุขศานต์
ขอบันดาล ธ ประสงค์ใด
จงสฤษดิ์ดัง หวังวรหฤทัย
ดุจถวายชัย ชโย